Doanh nghiệp >> Doanh nghiệp và doanh nhân
Tăng trưởng kinh tế: Chọn lượng hay chọn chất? (08:06 12/06/2017)
Chính phủ rất kiên định với mục tiêu tăng trưởng kinh tế 6,7% trong năm nay và đã đề xuất nhiều giải pháp ngắn hạn để thúc đẩy tăng trưởng. Nhưng câu hỏi đặt ra là: thúc ðẩy tăng trưởng kinh tế cao trong khi những điểm yếu của nền kinh tế vẫn còn đó thì có nên không?

 Mục tiêu tăng trưởng kinh tế trong năm 2017 được Quốc hội quyết nghị ở mức 6,7%. Song sau những diễn biến khó lường của kinh tế những tháng qua, đặc biệt là sau khi tốc độ tăng trưởng GDP quý I/2017 được công bố ở mức 5,1%, rất nhiều người đặt câu hỏi: liệu năm nay nền kinh tế sẽ tăng trưởng được bao nhiêu phần trăm?

Quốc hội quan ngại, Chính phủ quyết tâm

Không nhiều người nhìn bức tranh kinh tế khả quan. Bộ Kế hoạch và Đầu tư khi xây dựng các kịch bản kinh tế cho năm 2017 đã xây dựng sơ bộ ba kịch bản thấp, khả thi và cao.

Cụ thể, với kịch bản thấp, tăng trưởng GDP dự kiến đạt 5,89%; kịch bản khả thi là 6,23%; còn kịch bản cao, đòi hỏi có nhiều nỗ lực và giải pháp mạnh, là tăng 6,57%.
Trong khi đó, ba kịch bản mà Ủy ban Giám sát Tài chính Quốc gia xem ra còn lạc quan hơn nữa: 6,2%; 6,4-6,5% và 6,7%.

Còn Ủy ban Kinh tế của Quốc hội khi thẩm tra báo cáo của Chính phủ về tình hình kinh tế - xã hội năm 2017 tại Kỳ họp thứ 3 Quốc hội Khóa XIV thì cho rằng, để đạt được tốc độ tăng trưởng kinh tế 6,7%, các quý còn lại phải tăng trung bình trên 7%.

“Nhưng với điều kiện và tình hình thực tế năm 2017 thì mục tiêu này rất khó thực hiện, khả năng chỉ đạt khoảng 6,3-6,5%” - ông Vũ Hồng Thanh - Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội nói.

Thậm chí, đại biểu Phạm Phú Quốc (TP.HCM) còn thẳng thắn cho rằng: năm ngoái quý I tăng trưởng 5,48%, nhưng cả năm chỉ đạt 6,21%. Năm nay quý I đạt 5,1%, do vậy cố gắng lắm cả năm cũng chỉ đạt 6,3%.

Trong khi Quốc hội tỏ ra quan ngại về một mức tăng trưởng “chưa thực sự bền vững” của nền kinh tế thì ngược lại Chính phủ lại rất quyết tâm đạt bằng được mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay.

Bởi thế, ngay sau ngày làm việc đầu tiên của Kỳ họp thứ 3, Quốc hội Khóa XIV đã triệu tập các thành viên Chính phủ để họp bàn về các kịch bản tăng trưởng kinh tế năm 2017. Và thông điệp nhất quán được đưa ra, đó là Chính phủ kiên định với mục tiêu tăng trưởng 6,7%, các bộ, ngành, địa phương phải nỗ lực để thực hiện được mục tiêu đó.

Con số cuối cùng thì phải tới cuối năm mới có thể biết chính xác. Bởi vậy, câu hỏi về khả năng tăng trưởng năm nay sẽ đạt được bao nhiêu vẫn còn đang bỏ ngỏ.
Nhưng còn có một câu hỏi khác có lẽ còn quan trọng hơn cả câu hỏi thứ nhất.

Chọn lượng hay chọn chất?

Thực ra, trả lời câu hỏi này không quá khó. Bởi trong cả chiến lược và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội hàng năm, 5 năm hay 10 năm, Chính phủ đều luôn nhấn mạnh phải “nâng cao chất lượng tăng trưởng”.

Tuy nhiên, trong bối cảnh kinh tế khó khăn hiện nay, khi mà nhiều dự báo cho rằng, tăng trưởng kinh tế khó mà đạt mục tiêu 6,7%, song Chính phủ vẫn “nỗ lực theo đuổi” thì có thể sẽ ảnh hưởng tới chất lượng tăng trưởng.

“Một số ý kiến trong Ủy ban Kinh tế của Quốc hội đề nghị, phải thực hiện các chính sách tháo gỡ khó khăn, nhưng kiên trì ổn định kinh tế vĩ mô, không quá coi trọng tốc độ tăng trưởng mà tiếp tục đẩy mạnh thay đổi chất lượng tăng trưởng, bảo đảm bền vững” - ông Vũ Hồng Thanh nói.

Cũng cần phải nhắc lại rằng, để thúc đẩy tăng trưởng, bên cạnh các giải pháp dài hạn, Chính phủ đã đề xuất khá nhiều giải pháp ngắn hạn khác. Chẳng hạn, tăng khai thác dầu thô thêm 1 triệu tấn, hoặc xem xét để Formosa đi vào hoạt động…

Nhưng trao đổi về vấn đề này, ông Vũ Hồng Thanh cho rằng, cần cân nhắc kỹ lưỡng giải pháp tăng thêm sản lượng khai thác dầu thô và hoạt động khai khoáng nhằm cố gắng đạt mục tiêu tăng trưởng.

Cần phải nói lại rằng, trong quá trình tái cơ cấu, đổi mới mô hình tăng trưởng thời gian qua, một điều luôn được khẳng định, đó là chúng ta sẽ không tăng trưởng mà chỉ dựa vào tài nguyên hay vốn đầu tư nữa. Tiếp tục khai thác tài nguyên, dốc vốn vào đầu tư có thể giúp thúc đẩy tăng trưởng trong ngắn hạn, nhưng lại không phải là giải pháp căn cơ để nền kinh tế có thể tăng trưởng bền vững.

“Với tăng trưởng quý I chỉ là 5,1% thì mục tiêu tăng trưởng 6,7% trong năm nay là không khả thi. Quốc hội nên có ý kiến để Chính phủ có kịch bản sát hơn thực tiễn. Mặc dù Chính phủ rất quyết tâm, nhưng cũng còn nhiều khó khăn khách quan” - đại biểu Phạm Quang Thanh (Hà Nội) nói.

Phải lo xử lý các điểm nghẽn của nền kinh tế

Lo cho tăng trưởng kinh tế là một chuyện, song đó là phải giải quyết một loạt điểm nghẽn của nền kinh tế, bởi nếu không, hệ lụy là khôn lường. Trong bối cảnh ấy, nợ xấu, nợ công tăng cao tiếp tục là một mối lo, một rủi ro lớn của nền kinh tế.

Theo ông Vũ Hồng Thanh, hiện thâm hụt ngân sách và nợ công vẫn đang ở mức cao, tiếp tục gây sức ép trả nợ và tạo rủi ro đối với phát triển bền vững của nền kinh tế.

Số liệu mới nhất, tính đến ngày 27/3/2017, tỷ lệ nợ công/GDP khoảng 61,5%, trong đó nợ Chính phủ khoảng 51% GDP; nợ được Chính phủ bảo lãnh 9,8% GDP và nợ chính quyền địa phương khoảng 0,7% GDP. Dự kiến đến hết năm 2017, tỷ lệ nợ công/GDP khoảng 64,6% GDP.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng thừa nhận, nợ công đang tăng nhanh, áp lực trả nợ trong ngắn hạn lớn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn nhưng chưa được kiểm soát chặt chẽ.

Ông này cho biết, chỉ tính riêng quy mô dư nợ nước ngoài của Chính phủ (trong đó vay ODA, vay ưu đãi chiếm trên 94%) đến cuối năm 2015 so với cuối năm 2001 đã tăng 6,5 lần, trong đó với Ngân hàng Thế giới tăng 11,5 lần; Ngân hàng Phát triển châu Á tăng 20,3 lần; Nhật Bản tăng 6,8 lần.

Trong khi đó, báo cáo Quốc hội, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Lê Minh Hưng cho biết, nợ xấu cũng vẫn đang ở mức cao. Đặc biệt, nợ xấu, nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu có nguy cơ tăng trở lại.

Theo thông tin từ Ngân hàng Nhà nước, tính đến ngày 31/12/2016, tỷ lệ nợ xấu nội bảng, nợ xấu đã bán cho VAMC chưa xử lý chiếm 5,8% trên tổng dư nợ cho vay, đầu tư đối với nền kinh tế; nếu tính cả nợ tiềm ẩn trở thành nợ xấu thì tỷ lệ này sẽ là 10,08%, một con số rất lớn và đầy rủi ro.

Kinh tế tăng trưởng thấp, dưới tiềm năng rõ ràng là điều đáng bàn. Nỗ lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cao là cần thiết, nhưng nếu mức tăng trưởng cao này chỉ dựa vào việc mở rộng đầu tư mà ít chú trọng tới hiệu quả thì có lẽ không ổn. Bởi, dù kinh tế có tăng trưởng cao mà nợ xấu, nợ công vẫn cao và không được xử lý hiệu quả thì không thể có một nền kinh tế lành mạnh và bền vững!

[Trở lại]

 

 

 

CHI NHÁNH PHÒNG TM & CN VIỆT NAM TẠI THANH HÓA
Tầng 3, Tòa nhà VCCI Thanh Hóa - 91 Nguyễn Chí Thanh - P. Đông Thọ - TP. Thanh Hóa
Điện thoại: (037) 3754640 - Fax : (037) 3754641 - Email: